ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

274

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

آبار علاج كنى كى دمادم بفرمائى بجشم اندر جكانيدن « 1 » و هربارى بيشتر بشويند مر جشم را جنانك از بستان « 2 » اندر جشم فرمائى جوشيذن « 2 » يا فروجكانذ لعاب اسبغول و سبيده خايه تنك ، و جهارم نوع آن بوذ كى مورسار كشته بوذ و علاج مورسار هم بشافهء آبار بوذ و لكن از بر جشم رفاده كند و ميانه‌ى رفاده سرمه سوذه اكند « 3 » و جن بالش زبر جشم نهد و ببندذ تا مورساره « 4 » فرو نشيند و به آخر جن « 5 » ريش « 5 » بهتر شوذ و مورساره فرو نشيند آنكاه باكسيرين علاج كند [ صفت آن ] « 6 » بكير « 7 » سرمه و شاذنه و قليمياسيم « 8 » از هر يكى بنج درم سنك قاقيا سه درم سنك خون شاوشان « 9 » و صبر از هر يكى يك درم سنك اين‌همه را بكوبذ ( f . 217 ) و بسايذ و بسبيذى « 10 » خايه تر كند و بجشم « 11 » فرو كند اينك نسخت « 11 » شافه‌ى آبار « 12 » آبار سه درم سنك قليمياسيم و صمغ عربى از هر يكى سه درم سنك مرواريد بىسولاخ درم سنكى و نيم مر و ابيون « 13 » و كثيرا از هر يكى نيم درم سنك نشاسته يك درم سنك علك شاخ دو درم سنك اين‌همه را « 14 » بسايذ « 14 » خرد و به آب باران بسايذ و شافها كند و به كار دارد « 15 » و بوذ كجن ريش بهتر شوذ اثر ريش سبيد بمانذ . و اين سبيدى سه كونه بوذ : يك كونه فراخ بوذ و تنك ماننده‌ى دود « 16 » يا

--> ( 1 ) - ب ه : به روزى ده‌بار ، صح - در حاشيهء اصل اين ابيات آمده است : - ب : ظ . . . اين ذرور بشنو يار - * كويم اجزاى ان به وزن و شمار * . . . نافع درد جشم و . . . - * طفل را منفعت بود بسيار * زرده بيضه خشك كن در شمس - * و آنكه اجزاى ديكرش بردار * و زعفران و ماميثا - * دو درم سنك و انزروت جهار * . . . اين نيم درهم سنك - * در همش ساى توتيا كردار * . . . نيك ورا - * وقت حاجت . . . دار به كار * . . . لطيف اللّه الملقب . . . ( 2 - 2 ) - ف : فرمائى دوشيذن ( 3 ) - ف : اكنده ( 4 ) - ف : مورسار ( 5 - 5 ) - ف : چشم ( 6 ) - از « ب ه » افزوده شد . م : نسخت وى ( 7 ) - ف : بكيرذ ( 8 ) - ف : اقليمياسيم ( 9 ) - ف : خون شاوشاو . م : خون سياوشان ( 10 ) - ف : بسبيذهء ( 11 - 11 ) - ف : فرو كشد ( 12 ) - در اصل « شافه آبار » تكرار شده است . ( 13 ) - ف : افيون ( 14 - 14 ) - ف : بكوبذ ( 15 ) - ب ه : و من اين نسخه به كار داشتم چنان امد كزان بهتر نباشد ، صح . ( 16 ) - ف : افزوده . بوذ